اسپرینکلر یا آبفشان خودکار، بخشی از سامانه اطفای حریق است که با رسیدن دما به حد مشخص یا تشخیص آتش فعال شده و آب را بر روی منطقه درگیر حریق تخلیه میکند. به عبارت دیگر، هر اسپرینکلر دارای یک عنصر حساس به حرارت (معمولاً حباب شیشهای حاوی مایع) و یک دفلکتور (منحرفکننده جریان) است. وقتی دمای محیط از حد تعیینشده فراتر رود، حباب شیشهای میترکد یا پیوند فلزی آن ذوب میشود و مسیر خروج آب باز میگردد.
در نتیجه، تنها سر اسپرینکلری که بالای آتش قرار دارد فعال میشود و آب را بر روی منبع حریق میپاشد تا شعلهها را خنک و مهار کند.
سیستمهای اطفای حریق بر اساس نوع پر کردن لولهها و نحوه عمل طبقهبندی میشوند.
پرکاربردترین نوع «سیستم تر» است که در آن لولهها به طور دائم با آب پر هستند؛ در این حالت با فعال شدن اسپرینکلر، آب بلافاصله خارج میشود.
در «سیستم خشک»، برخلاف، لولهها با هوا یا نیتروژن تحت فشار پر شدهاند و آب در پشت یک شیر کنترل (دریچه خشک) نگهداری میشود؛ هنگام فعال شدن اسپرینکلر، ابتدا هوا آزاد شده، افت فشار رخ میدهد و شیر خشک باز شده و آب وارد سیستم میشود.
علاوه بر این، سیستمهای پیشعمل وجود دارند که برای جلوگیری از فعالیت تصادفی نیاز به دو محرک (مثلاً همزمان دتکتور و اسپرینکلر) دارند. در برخی محیطهای پرخطر نیز از «سیستم جریان آزاد» یا Deluge استفاده میشود که لولهها خشک و شیرها همیشه باز هستند و با اعلام هشدار همهی اسپرینکلرها همزمان آبپاشی میکنند. در مقایسه با اینها، سیستم تر سادهترین و سریعترین نوع است، اما در مناطق سردسیری که خطر یخزدگی لولهها هست، از سیستم خشک یا پیشعمل استفاده میشود.
اسپرینکلر بالازن : این نوع با بدنهای که به سمت بالا نصب میشود و دفلکتور آن در بالا قرار دارد. آب پس از فعال شدن به سمت بالا پاشیده شده و با برخورد به دفلکتور نیمکرهای، به طور گستردهای در زیر آن پخش میشود.
اسپرینکلر پایینزن : این مدل آویز از سقف است و دفلکتور آن رو به پایین قرار دارد؛ آب پس از خروج از نازل به پایین و روی سقف یا محیط زیر سر آزاد میشود.
اسپرینکلر دیواری : در این مدل، سر اسپرینکلر به دیوار متصل میشود و به صورت افقی یا کمی رو به بالا نصب میشود تا از دیوار آب خارج و روی حریق پاشش کند.
اسپرینکلرهای مخفی و توکار : این انواع معمولاً برای زیبایی طراحی شدهاند؛ بدنه اصلی در سقف مخفی میشود و پوشش یا دوربین خاصی روی بدنه قرار میگیرد. در همه این مدلها مکانیزم کلی مشابه است اما شکل و جهت پاشش متفاوت است.
برای خرید اسپرینکلر بالازن باید به فروشگاههای تخصصی تجهیزات اطفای حریق مانند F125 مراجعه کرد. قیمت اسپرینکلرها به عوامل متعددی مانند جنس بدنه (برنج یا کروم)، نوع واکنش (سریع یا استاندارد) و سایز (نیماینچ، سهچهارم اینچ، و…) بستگی دارد.
قبل از خرید، بایستی به استانداردهای مورد نیاز (مانند استاندارد NFPA 13) و نوع کاربری محل توجه کرد. به طور کلی، سیستم اسپرینکلر با نصب استاندارد و گواهیهای کیفی معتبر خریداری میشود تا از عملکرد صحیح آن در شرایط اضطرار اطمینان حاصل گردد.
ضریب K تعیینکننده سرعت جریان آب از اسپرینکلر است؛ هرچه این عدد بالاتر باشد، دهانه خروجی بزرگتر و آب بیشتری خارج میشود. به عنوان مثال، یک اسپرینکلر 8.0K میتواند حجم آبی بسیار بیشتری نسبت به اسپرینکلر 3.0K پاشش دهد. این ویژگی باعث میشود اسپرینکلرهای بالازن صنعتی با ضریب K بالا بتوانند سطوح گستردهتری را پوشش داده و در زمان کوتاهتر حریق را کنترل کنند.
آنچه اسپرینکلرهای بالازن و پایینزن را متمایز میکند، به طور عمده در طراحی دفلکتور و جهت پاشش است. همانطور که گفته شد، دفلکتور بالازن دارای سطح منحنی و دندانههای یکنواخت است، در حالی که دفلکتور پایینزن صاف بوده و شیارهای ویژهای دارد. از نظر نصب نیز، بالازنها به سمت بالا روی لوله قرار گرفته و پاشش اولیه آب به سمت بالا است؛ اما پایینزنها رو به پایین میآویزند و آب مستقیم به سمت زمین پاشیده میشود. به طور خلاصه میتوان گفت در مناطق باز یا سقف بلند، اسپرینکلر بالازن گزینه بهتری است تا پوشش و ایمنی بهتری فراهم آورد، اما در ساختمانهای مسکونی یا اداری با سقف کاذب، معمولاً از اسپرینکلر پایینزن استفاده میشود.
واکنش سریع و پوشش گسترده: استفاده از سرهای واکنش سریع و ضریب جریان (K) بالا، موجب میشود در مدت زمان کوتاه آب بیشتری روی آتش پاشیده شده و شعلهها سریعتر مهار شوند.
مناسب سقفهای بلند و صنعتی: طراحی ویژه این اسپرینکلرها امکان نصب و عملکرد در سالنهای بزرگ صنعتی، سولهها و انبارها با سقفهای بلند را فراهم میکند.
نصب و نگهداری آسان: کیفیت بالای ساخت و طراحی استاندارد، نصب سریع و خدمات پس از فروش معتبر را ممکن میسازد.
مقاومت محیطی: بهکارگیری مواد مقاوم در برابر حرارت و خوردگی، دوام بالا در شرایط سخت (رطوبت، سرما، گردوغبار صنعتی) و قابلیت تست فشار کامل، این اسپرینکلرها را برای محیطهای ویژه قابل اطمینان میکند.
علاوه بر این، از دیدگاه ایمنی کلی، سیستمهای اسپرینکلر به طور کلی فواید زیر را دارند:
تهران خیابان جمهوری بین چهارراه استانبول و پل حافظ کوچه مسعود سعد
09126633036
02166719137
البرز-کرج-پل فردیس-بعد از پمپ بنزین باران
راه های ارتباطی
09126633036
02166719137
02634955755
فروشگاه آنلاین لوازم آتش نشانی شامل محصولات اعلام و اطفاء حریق و تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی